نکات رانندگی با خودرو های توربوشارژ

استفاده از توربو بدون شک یکی از بهترین و هوشمندانه ترین ابداعات مهندسین خودروسازی است. قطعه ای که با بهره وری فوق العاده، انرژی اتلافی را به نوعی بازیافت می کند و دوباره به موتور می فرستد. اولین نمونه های توربو در سال 1905 توسط Alfred Büchi ساخته شد. استفاده از  موتور های توربوشارژ در دهه 70 میلادی رونق بالایی گرفت و در خودرو های مسابقه ای و شهری استفاده شد. در این نوشتار ابتدا به نحوه عملکرد موتور های توربوشارژ می پردازیم و سپس نکات رانندگی با خودرو های توربو را بیان می کنیم.

به گزارش پایگاه خبری رسمی جوان خودرو

توربو چگونه کار می کند؟

اگر بخواهیم عملکرد توربو را به صورت دقیق شرح دهیم باید توربو را به دو قسمت تقسیم کنیم. اولین قسمت از بدنه توربو،هازینگ توربین (Turbine housing) نام دارد. هازینگ توربین خودرو از یک ورودی تشکیل شده است که به خروجی اگزوز متصل است. هنگامی که خروجی اگزوز وارد هازینگ توربو می شود، توربین هم به حرکت در می آید. توربین یک خروجی دارد که انرژی اتلافی را به بیرون منتقل می کند. اما در اینجا بخش دوم توربو بسیار کار آمد خواهد بود. بخش دوم بدنه توربو، کمپرسور نام دارد. توربین به وسیله یک شفت به کمپرسور متصل است. هنگامی که پدال گاز خودرو فشرده می شود، خروجی اگزوز توربین را به حرکت در می آورد و توربین به وسیله شفت، کمپرسور را به حرکت در می آورد.

آموزشی موتورهای توربوشارژ(4)

با به حرکت در آمدن کمپرسور، هوا تولید می شود. اما این هوای پر فشار مشکلاتی را هم بوجود می آورد. هنگامی که هوا با سرعت زیاد فشرده می شود، دمایش هم بالاتر می رود. در اینجا استفاده از اینترکولر به امری حیاتی تبدیل می شود. بنابراین هوای تولید شده توسط کمپرسور به اینترکولر فرستاده می شود و در آنجا خنک می شود. سپس هوای خنک شده به دریچه گاز فرستاده می شود تا به موتور وارد شود. یک دریچه هم برای خروج هوای اضافی از سیستم،هنگامی که پا از روی پدال برداشته می شود در نظر گرفته است. این دریچه بلو آف نام دارد که صدای صوت توربو هم ناشی از خالی شدن هوا از دریچه بلو آف است. اما موتورهای توربو با یک مشکل بزرگ مواجه هستند، توربو لگ!.

آموزشی موتورهای توربوشارژ (6)

توربو لگ (Turbo Lag)

یکی از بزرگ ترین مشکلات موتور های توربو شارژ، توربو لگ است. اما توربو لگ به چه معناست؟. هنگامی که راننده پای خود را بر روی پدال گاز می فشارد، از زمان به حرکت در آمدن توربین و کمپرسور (Spool) و ورود هوا به موتور،یک سکته بوجود می آید. این تاخیر در عملکرد توربو،  توربو لگ نام دارد. این عمل مخصوصا در خودروهای دهه 70 و 80 به صورت آشکارا دیده می شود. بنابراین هرچه توربو بزرگتر باشد، توربو لگ هم بیشتر خواهد بود. پاسخ مهندسین برای رفع توربو لگ در دهه 80 میلادی، استفاده از دو توربو کوچک بود که بعد ها به بای توربو یا تویین توربو معروف شدند. اولین خودرویی که از سیستم بای توربو استفاده می کرد مزراتی بای توربو در سال 1981 بود. استفاده از سیستم تویین توربو هم انواع مختلفی دارد. از سیستم های چینش توربو در موتور تویین توربو می توان به چینش پارالل (Prallel) و سکوئنشال (Sequential) اشاره کرد. در سیستم پارالل دو توربو روبروی هم در دو بانک سیلندر قرار می گیرند.

آموزشی موتورهای توربوشارژ

اما در سیستم پیشرفته تر سکوئنشال از دو توربو با سایز های متفاوت استفاده می شود. بدین ترتیب با استفاده از این سیستم توربو لگ تا حدود زیادی کاهش می یابد. در این سیستم یک توربو کوچک تر وجود دارد که سریع تر دور می گیرد و با استفاده از Bypass به دور گرفتن توربو بزرگتر هم کمک می کند. پس از معرفی توربو اکنون به نکات رانندگی با خودرو های توربوشارژ می پردازیم.

بگذارید موتور به دمای مورد نظر برسد (Operating Temprature)

چیزی که در موتور های توربو شارژ از همه مهم تر است، رسیدن درجه حرارت روغن به دمای مورد نظر است. در دفترچه راهنمای هر خودرو درجه حرارت کارکردن موتور نوشته شده است. برعکس مایع خنک کننده، روغن دیرتر داغ می شود و برای داغ شدن به زمان نیاز دارد. از آنجایی که روغن در عملکرد توربو هم نقش مهمی دارد، هیچ گاه تا قبل از گرم شدن موتور به خودرو فشار نیاورید.

آموزشی موتورهای توربوشارژ

گزارش خودرو

بلافاصله بعد از پارک کردن خودرو را خاموش نکنید

همانقدری که توجه به دمای موتور در هنگام استارت از اهمیت بالایی برخوردار است، توجه به دما هنگام پارک کردن هم بسیار مهم است. هنگامی که خودرو را پس از طی مسافت طولانی پارک می کنید، نباید بلافاصله آنرا خاموش کنید. خاموش کردن بلافاصله موتور موجب سوختن و ضخیم شدن روغن می شود. بنابراین مجبور می شوید در بازه های زمانی کوتاه تری روغن موتور خود را تعویض کنید. پس به موتور اجازه خنک شدن بدهید و سپس خودرو را خاموش کنید.

آموزشی موتورهای توربوشارژ

بهترین دنده را انتخاب کنید

فرض کنید که با دنده 5 در حال حرکت هستید و فقط 70 کیلومتر بر ساعت سرعت دارید. در این حالت با گاز دادن در دنده اشتباه، موتور خودرو را تحت فشار بیش از حد قرار می دهید. با فشردن پدال گاز، بوست توربو بیشتر می شود در حالی که موتور در سرعت مناسبی قرار ندارد. این مشکل در موتور های توربودیزل حادتر هم می شود. در موتور های دیزلی به علت تزریق مستقیم سوخت در سیلندر، با فشردن گاز موتور سوخت بیشتری را وارد موتور می کند. حال اگر خودرو در دنده مناسب قرار نداشته باشد،مخلوط هوا و بنزین به اصطلاح Rich می شود (حالتی که نسبت بنزین به هوا بیشتر می شود). در این حالت کاتالیزور خودرو آسیب می بیند و به سیستم اگزوز هم فشار وارد می شود. علاوه بر این ها مصرف سوخت هم بیشتر می شود. این مشکل می تواند از این هم حادتر شود. در این حالت تایمینگ احتراق هم به هم میریزد و با آوانس شدن تایم احتراق، شانس ضربه زدن پیستون (Piston knocking) هم بیشتر می شود.

آموزشی موتورهای توربوشارژ

بنزین سوپر بزنید

استفاده از سوخت با اوکتان مناسب در موتور های توربوشارژ، از مهم ترین نکات رانندگی با این خودروهاست. با استفاده از بنزین مرغوب تر شانس ضربه زدن پیستون کمتر می شود.

در پیچ ها مراقب باشید

یکی از نکات مهم در راندن خودروهای توربوشارژ،کنترل گاز در هنگام رانندگی است. تمامی خودروهای توربوشارژ از مقدار کمی توربو لگ برخوردارند که این مهم رانندگی با خودروهای توربو را نسبت به اتمسفریک کمی متفاوت می کند. بنابراین هنگام رانندگی در مسیر های پر پیچ و خم از تخت گاز رفتن بپرهیزید زیرا ممکن است با سرعت گیری ناگهانی خودرو با بیش فرمانی یا Oversteer مواجه شوید.

آموزشی موتورهای توربوشارژ

نویسنده: ارشیا شیخ الاسلامی

آموزشی قسمت پنجم: نکاتی که باید هنگام رانندگی با گیربکس دو کلاچه در نظر بگیریم

آموزشی قسمت چهارم: نکاتی که باید هنگام رانندگی با گیربکس اتوماتیک در نظر بگیریم

آموزشی قسمت سوم: نکاتی که باید هنگام رانندگی با گیربکس دستی در نظر بگیریم

آموزشی قسمت دوم: مراقب باتری خودرو در فصل گرما باشید! (بخش دوم)

تعمیرگاه تخصصی بهنام چری داتیس MVM x22 آمیکو

جک کرمان موتور

نظر شما !!