بسیاری از رانندگان تصور میکنند که آلودگی هوا تنها متعلق به محیط بیرون و خیابانهای شلوغ است، اما واقعیت این است که فضای داخلی خودرو میتواند تا ده برابر آلودهتر از هوای بیرون باشد.
به گزارش پایگاه خبری جوان خودرو؛
در ترافیکهای سنگین، دود اگزوز خودروهای جلویی و ذرات معلق مستقیماً وارد اتاق خودرو میشوند. در این میان، فیلتر کابین تنها سد دفاعی است که سلامت تنفسی سرنشینان را تضمین میکند. این قطعه که به فیلتر تهویه مطبوع نیز معروف است، وظیفه پاکسازی هوای ورودی به کابین را از طریق دریچههای کولر و بخاری بر عهده دارد. شناخت انواع فیلترها و کارکرد تخصصی هر یک به شما کمک میکند تا بر اساس شرایط محیطی زندگی خود، بهترین انتخاب را داشته باشید.
فیلترهای کابین بر اساس نوع مدیای بهکاررفته و تکنولوژی جذب آلایندهها به دستههای مختلفی تقسیم میشوند. انتخاب میان این مدلها بستگی به این دارد که اولویت شما جذب گردوغبار است یا حذف بوهای نامطبوع و گازهای شیمیایی.
فیلترهای معمولی که اغلب از الیاف مصنوعی مانند پلیپروپیلن ساخته میشوند، رایجترین نوع در بازار هستند. این فیلترها دارای چینخوردگیهای متعددی هستند که سطح تماس با هوا را افزایش میدهند. مکانیسم اصلی این فیلترها «فیلتراسیون مکانیکی» است؛ یعنی ذرات درشتتر از منافذ فیلتر در میان الیاف گیر میافتند.
این فیلترها در جذب گردوغبار جاده، گرده گیاهان، هاگ قارچها و دوده دیزل (ذرات درشت) بسیار موفق عمل میکنند. اگر بیشتر در جادههای برونشهری رانندگی میکنید یا در شهرهایی با آلودگی هوای کم ساکن هستید، فیلترهای استاندارد به دلیل قیمت اقتصادی و کارایی مناسب در جذب ذرات معلق، انتخابی منطقی هستند. با این حال، این مدلها توانایی جذب گازهای سمی یا حذف بوهای محیطی را ندارند.
فیلتر کربن اکتیو یا زغال فعال، نسخه ارتقایافته فیلترهای معمولی هستند. در ساختار این فیلترها، علاوه بر لایه الیافی، یک لایه از ذغال فعال نیز تعبیه شده است. تفاوت اصلی این مدل در مکانیسم «جذب شیمیایی» است. کربن فعال به دلیل تخلخل بسیار بالا، ظرفیت فوقالعادهای در جذب گازها و بوها دارد.
این فیلترها علاوه بر تمام ذراتی که فیلتر معمولی جذب میکند، قادرند گازهای خطرناکی مانند اکسیدهای نیتروژن، مونوکسید کربن و هیدروکربنهای سرطانزا (مانند بنزن) را از بین ببرند. همچنین اگر از بوی نامطبوع اگزوز خودروهای سنگین، بوی بنزین یا فاضلاب در مسیرهای شهری رنج میبرید، این فیلتر تنها راه حل موثر است. استفاده از این نوع فیلتر برای ساکنان کلانشهرهایی مانند تهران که با ترافیک سنگین و آلودگی شیمیایی روبرو هستند، یک ضرورت محسوب میشود.
فیلترهای هپا (HEPA): تکنولوژی پیشرفته برای سلامت ریهها
فیلترهای هپا که مخفف “High-Efficiency Particulate Air” هستند، بالاترین سطح تصفیه ذرات را ارائه میدهند. این فیلترها از الیاف بسیار فشرده و در هم تنیده ساخته شدهاند که میتوانند تا ۹۹.۹۷ درصد از ذرات بسیار ریز (حتی تا اندازه ۰.۳ میکرون) را به دام اندازند.
بسیاری از فیلترهای هپا دارای لایههای الکترواستاتیک نیز هستند که ذرات معلق را مانند آهنربا به خود جذب میکنند. این فیلترها برای افرادی که دچار آلرژیهای شدید، آسم یا حساسیتهای تنفسی هستند، حیاتی است. فیلتر هپا نه تنها گردوغبار، بلکه باکتریها و میکروارگانیسمها را نیز از جریان هوا حذف میکند و محیطی کاملاً پاکیزه در داخل کابین ایجاد مینماید.
فیلترهای الکترواستاتیک و نحوه عملکرد آنها
این نوع فیلترها از الکتریسیته ساکن برای جذب آلایندهها استفاده میکنند. لایههای الیاف در این فیلترها دارای بار الکتریکی هستند و به همین دلیل ذرات بسیار ریز معلق در هوا که ممکن است از منافذ فیلترهای معمولی عبور کنند، به این الیاف میچسبند. فیلترهای الکترواستاتیک در حذف دود، بخارات سمی و ذرات میکروسکوپی بسیار موثرند و معمولاً مقاومت کمتری در برابر جریان هوا ایجاد میکنند که باعث فشار کمتر به فن سیستم تهویه میشود.
فیلترهای ترکیبی (سهگانه): محافظت کامل در کلانشهرها
پیشرفتهترین نوع فیلترهای موجود در بازار، پکهای سهگانه هستند که شامل «پیشفیلتر»، «لایه کربن اکتیو» و «لایه هپا» میشوند. در این ساختار، ابتدا ذرات درشت توسط پیشفیلتر حذف میشوند، سپس بوها و گازهای سمی در لایه کربن فعال جذب شده و در نهایت، ذرات بسیار میکروسکوپی و آلرژنها توسط لایه هپا تصفیه میگردند. این ترکیب، کاملترین پناهگاه امن را در برابر آلودگی هوا برای سرنشینان فراهم میکند.
تأثیر مستقیم فیلتر کابین بر عملکرد سیستم تهویه و کولر
بسیاری از رانندگان با شروع فصل گرما از کاهش سرمای کولر شکایت دارند و مستقیماً به سراغ شارژ گاز کولر میروند، در حالی که در بسیاری از موارد مشکل تنها یک فیلتر کثیف است. وقتی فیلتر کابین با آلایندهها اشباع و مسدود میشود، جریان هوا (Airflow) به شدت کاهش مییابد.
در این حالت، فن داخلی خودرو باید با فشار بیشتری کار کند تا هوا را از میان منافذ بسته فیلتر عبور دهد. این موضوع نه تنها باعث فشار به سیستم برقی و فن میشود، بلکه مصرف سوخت خودرو را نیز افزایش میدهد. تعویض بهموقع فیلتر باعث میشود جریان هوای خنک با قدرت بیشتری وارد کابین شود و عمر مفید کمپرسور کولر نیز افزایش یابد.
چه زمانی باید به فکر تعویض فیلتر باشیم؟
طبق اعلام شرکت دم فیلتر، زمان تعویض فیلتر کابین به شدت به شرایط محیطی بستگی دارد. به طور کلی توصیه میشود این قطعه هر 5 هزار کیلومتر یا حداقل سالی یکبار تعویض شود. با این حال، نشانههایی وجود دارد که به شما میگوید زمان تعویض فرا رسیده است:
• کاهش پرتاب باد: اگر متوجه شدید شدت باد خروجی از دریچهها حتی در دور بالای فن کم شده است.
• بوی نامطبوع: استشمام بوی خاک، کپک یا رطوبت هنگام روشن کردن کولر یا بخاری.
• صدای غیرعادی: ایجاد صداهای سوتمانند یا لرزش خفیف در فن تهویه.
• بخار گرفتن شیشهها: اگر شیشههای خودرو بیش از حد معمول بخار میگیرند و به سختی پاک میشوند.
• تشدید آلرژی: عطسه و سرفه مکرر سرنشینان بلافاصله پس از روشن شدن سیستم تهویه.
تشخیص فیلتر باکیفیت و اصلی از نمونههای تقلبی
استفاده از فیلترهای بیکیفیت میتواند به سیستم تهویه آسیب بزند. برای تشخیص فیلتر اصلی به این موارد توجه کنید:
۱. کیفیت بستهبندی: چاپ روی جعبه فیلترهای اصلی واضح، بدون غلط املایی و دارای هولوگرام امنیتی است.
۲. تراکم چینخوردگیها: در فیلترهای باکیفیت، تعداد چینها بیشتر و فاصله آنها کاملاً منظم است. این موضوع سطح فیلتراسیون را بالا میبرد.
۳. وزن فیلتر: فیلترهای کربن اکتیو مرغوب به دلیل مقدار زغال بهکاررفته، وزن بیشتری نسبت به نمونههای تقلبی و سبک دارند.
۴. کیفیت ساخت: فیلتر اصلی دارای قاب محکم و چسبکاری بسیار تمیز است و الیاف آن به راحتی از هم جدا نمیشوند.
محل قرارگیری فیلتر در خودروهای مختلف
محل نصب فیلتر کابین در اکثر خودروهای مدرن، پشت جعبه داشبورد (Glove Box) است. برای دسترسی به آن معمولاً باید داشبورد را باز کرده یا زبانههای نگهدارنده آن را آزاد کنید. در برخی خودروها نیز این فیلتر در زیر کاپوت و نزدیکی شیشه جلو قرار دارد.
در خودروهای داخلی مانند پراید، تیبا و ساینا، دسترسی به فیلتر بسیار آسان است و رانندگان میتوانند در کمتر از ده دقیقه آن را تعویض کنند. اما در برخی مدلهای وارداتی یا خودروهایی مانند پژو ۴۰۵، ممکن است محل قرارگیری کمی متفاوت و نیازمند دقت بیشتری باشد. توصیه میشود همیشه جهت فلش روی فیلتر (Air Flow) را هنگام نصب رعایت کنید تا جریان هوا به درستی هدایت شود.
جمعبندی: کدام فیلتر برای شما مناسبتر است؟
سرمایهگذاری روی یک فیلتر کابین باکیفیت، در واقع سرمایهگذاری روی سلامت تنفسی خود و عزیزانتان است. اگر در محیطهای روستایی یا شهرهای کوچک با هوای پاک زندگی میکنید، یک فیلتر استاندارد باکیفیت برای شما کافی است. اما اگر ساکن کلانشهرها هستید، روزانه در ترافیک میمانید یا نوزاد و فرد سالمند در خودرو دارید، حتماً از فیلترهای کربن اکتیو یا هپا استفاده کنید. به یاد داشته باشید که هوای داخل خودرو حق شماست و با یک هزینه اندک و تعویض منظم این قطعه، میتوانید تجربه رانندگی سالمتر و لذتبخشتری داشته باشید.
انتهای پیام/
دیدگاه خود را بنویسید