سایپا نمونهای خاص از مدیریت یک شرکت دولتی است. نمونهای که نشان میدهد حتی با تمام محدودیتها و دشواریهای غیر معمول پیش پای یک مدیر، اگر کسی توانمندی و خواست لازم را داشته باشد میتواند بر مشکلات تا حد قابل قبولی فائق آمده و شرکت را در مسیری درست هدایت کند. یکی از بزرگترین معضلاتی که شرکتهای دولتی بخصوص در ابعاد گسترده مانند سایپا، با آن مواجه هستند این است که مدیران به صورت پیش فرض میدانند حضور آنها به شکل دورههای کوتاه یا میان مدت است.
به گزارش اختصاصی پایگاه خبری جوان خودرو؛
با استقرار یک دولت جدید، تعدادی از مدیران به صورت گردشی در شرکتهای بزرگ به کار گرفته میشوند. این افراد در بیشتر مواقع بدون پاسخگو بودن نسبت به عملکرد خود، بین شرکتهای بزرگ دولتی جابجا میشوند. در پایان نیز با رزومهای آکنده از مدیریت بزرگترین سازمانها و نهادها یا جذب بخش خصولتی میشوند یا در دولتهای بعدی نیز به فعالیت ادامه میدهند. همین امر خود مولد اتفاقات و مشکلات پیچیدهای در سازمانها میشود که برخی از آنها را به عنوان معضلات ویژه سازمانهای دولتی میشناسیم.
یکی از اصلیترین معضلات که ویژه نوع خاصی از شرکتهاست، بحث آینده فروشی است. این اقدام معمولاً در شرکت هایی انجام می شود که امکان پیش فروش محصول یا خدمات خود را به صورت بلند مدت دارند. پر واضح است که صنعت خودرو در کشور ما یکی مستعدترین صنایع جهت آینده فروشی است. این روند معمولاً به این صورت اتفاق میافتد که مدیر دولتی به محض اینکه متوجه میشود چند ماهی بیشتر از خدمترسانی او باقی نمانده، شروع به پیش فروش تعهدات آیندۀ شرکت میکند. یعنی برای مثال مدیری که میداند چند ماه بیشتر مسئولیت نخواهد داشت تولیدات یک سال آینده شرکت را هم پیش فروش کرده و پول آنها را جمع آوری میکند.
فایده این کار برای مدیر آن است که نه تنها بیلان جذب سرمایه خود را پر و پیمانتر نشان میدهد، بلکه با سرمایه به دست آمده، دست به فعالیتهای تبلیغاتی برای برند شخصی خود میزند. تبلیغات در رسانهها و پروژه های تحقیق و توسعهای که چندان هم مفید و کاربردی نیستند را کلید میزند و از همه مهمتر اقدامات رفاهی برای پرسنل و کارکنان را ناگهان گسترش میدهد. از این طریق نه تنها نام و نشانی برای خود دست و پا میکند بلکه با آمدن مدیر بعدی به دلیل اینکه این هزینهها با شرایط واقعی شرکت همسو نیست جلوی این هزینهها گرفته شده و لذا موجی از نارضایتی ایجاد میشود.
در این بین سایپا در دوره مدیریت قبلی خود، با نوعی متفاوت و نوین از آینده فروشی توسط مدیران مواجه شد. مدیرانی که اقدام به آینده فروشی بسیار گسترده و حتی بیش از توان و ظرفیت تولید سایپا کردند. طی یک پروژه، خودروی شاهین در تعدادی حدود 120.000 دستگاه پیش فروش شد که ۸۰.۰۰۰ دستگاه از این آینده فروشی (علاوه بر برنامه تولید جاری شرکت) تولید و تحویل شد و حدود ۴۰.۰۰۰ دستگاه دیگر نیز در برنامه تولید و تحویل قرار دارد و به زودی این تعهدات به صفر میرسد. بدتر اینکه این سرمایه جذب شده توسط مدیران قبلی سایپا، در تنها جایی که هزینه نشد بحث توسعه خط و ظرفیت تولید بود. بخش اعظم این سرمایه به گونهای هزینه شد که عملاً توسط مدیران فعلی قابل بازیابی نبوده و نیست.
همین امر باعث شد مدیران فعلی سایپا با حجم غیر متعارفی از آیندهفروشی و تعهدات عقب افتاده مواجه شوند. با این وجود تیم مدیریت فعلی سایپا توانست با استفاده از تکنیکها و ابزارهایی که در اختیار مدیران قبلی نیز بود اما قصد یا دانش بهره بردن از آنها را نداشتند، از این مشکل عبور کند. این تیم توانست با تجدید ارزیابی و همچنین فروش بخش قابل توجهی از داراییهایی که کارایی لازم را برای این شرکت نداشتند، اقدام به جذب سرمایه برای توسعه خط تولید کند. این داراییها که برخی از آنها بدون نیاز واقعی در سالهای گذشته در قالب شرکتهای زیر مجموعه و سایر تجهیزات خریداری شده بودند، صرفاً هزینههای اضافی روی دست این شرکت میگذاشتند و عملا کارایی نداشتند یا امروز عملیاتی نیستند. از محل فروش و واگذاری این داراییها، سایپا توانست در حدود 10 همت جذب سرمایه کند. با استفاده از این سرمایه و افزایش ظرفیت تولید، سایپا بالأخره توانست از پس تعهدات مازاد ایجاد شده برآید و نقدینگی حاصل از فروش اموال مازاد را به رگهای تولید تزریق کند. البته این مهم به قیمت عدم فروش جدید خودروی شاهین به وقوع پیوست و تقریبا تمام تولیدات شاهین به تعهدات قبلی تخصیص یافت.
بر خلاف آنچه از مدیریت دولتی میشناسیم، مدیران فعلی سایپا بالأخره پروژههای خاک خورده قدیمی ماننده سیتروئن C3، پارس نوآ و سایپا آریا را به خط تولید و حتی بازار رساندند. حتی پروژههایی مانند تولید پلتفرم هیبرید که کاری بنیادی و با بازده نسبتاً بلند مدت است نیز در این دوره کلید خورد. تمام این موارد بیانگر آن است که حتی در اوج محدودیتها در یک شرکت دولتی مانند سایپا، حضور یک تیم مدیریت کارآمد که میل و دانش کافی دارند میتواند تا چه حد تأثیرگذار و متفاوت باشد. امید است این روند نه تنها در سایپا بلکه در تمام شرکتهای دولتی به صورت ادامهدار دیده شود.
دیدگاه خود را بنویسید