پایگاه خبری رسمی خودرو و صنایع وابسته
شماره مجوز ۸۲۱۸۶ از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

رانندگی در باران

فاصله ایمن در باران و برف چقدر است؟

فاصله‌ای که در یک روز خشک برای توقف خودرو کافی است، در باران یا برف ممکن است دیگر حاشیه امنیت لازم را ایجاد نکند از این رو لازم است با رعایت نکات ایمنی رانندگی کرد.

فاطمه علی اصغری
پنجشنبه - 21 آبان 1405

به گزارش پایگاه خبری جوان خودرو؛

یکی از رایج‌ترین رفتارهای خطرناک در روزهای بارانی این است که رانندگان تقریباً با همان فاصله روزهای خشک حرکت می‌کنند و فقط کمی از سرعت خود کم می‌کنند. این در حالی است که خودرو حتی با سرعت کمتر نیز روی سطح خیس برای توقف به فضای بیشتری نیاز دارد و اگر تایرها فرسوده باشند یا روی سطح جاده آب جمع شده باشد، این اختلاف می‌تواند بیشتر شود.

در برف و یخ وضعیت حساس‌تر است، زیرا کاهش چسبندگی ممکن است آن‌قدر شدید باشد که فشار ناگهانی روی ترمز، قبل از آنکه سرعت خودرو به شکل محسوسی کم شود، باعث ورود سیستم ضدقفل به مدار یا حتی لغزش خودرو شود.

در جاده خشک؛ قاعده دو ثانیه

یکی از ساده‌ترین روش‌های تعیین فاصله، استفاده از قاعده دو ثانیه است. در شرایط مناسب جاده، راننده باید دست‌کم دو ثانیه با خودروی جلویی فاصله زمانی داشته باشد. دستورالعمل رسمی رانندگی بریتانیا نیز حداقل فاصله دو ثانیه‌ای را برای جاده‌های پرسرعت در شرایط عادی توصیه می‌کند.
برای اندازه‌گیری آن نیازی به متر یا محاسبه پیچیده نیست. وقتی خودروی جلویی از کنار یک تابلو، تیر چراغ یا نقطه ثابت عبور کرد، شروع به شمردن کنید. اگر قبل از گذشت دو ثانیه به همان نقطه رسیدید، بیش از حد نزدیک هستید.

مزیت این روش این است که با سرعت تغییر می‌کند. دو ثانیه فاصله در سرعت ۵۰ کیلومتر بر ساعت حدود ۲۸ متر است، اما در سرعت ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت به حدود ۵۶ متر می‌رسد. بنابراین برخلاف یک فاصله ثابت، با بالا رفتن سرعت خودبه‌خود حاشیه بیشتری ایجاد می‌شود.

در باران فاصله را حداقل دو برابر کنید

روی آسفالت خیس، قاعده دو ثانیه دیگر کافی نیست. راهنمای رسمی رانندگی بریتانیا اعلام می‌کند مسافت توقف در شرایط خیس می‌تواند دست‌کم دو برابر جاده خشک باشد و فاصله با خودروی جلویی نیز باید حداقل دو برابر شود.

در عمل یعنی اگر در جاده خشک دو ثانیه فاصله مناسب در نظر می‌گیرید، در باران بهتر است این فاصله به حداقل چهار ثانیه برسد.

این قاعده برای باران معمولی است. اگر بارندگی شدید باشد، دید محدود شود، آب روی سطح جاده جمع شده باشد یا تایرهای خودرو شرایط ایده‌آلی نداشته باشند، چهار ثانیه را نباید یک سقف دانست و فاصله بیشتر منطقی‌تر است.

در سطح خشک، تایر با زبری‌های آسفالت درگیر می‌شود و هنگام ترمز نیروی قابل توجهی را به سطح جاده منتقل می‌کند. وقتی سطح خیس می‌شود، لایه آب میان تایر و آسفالت بخشی از این توان چسبندگی را کاهش می‌دهد.

اگر عمق آب بیشتر شود یا سرعت بالا باشد، شیارهای تایر ممکن است نتوانند آب را به اندازه کافی سریع تخلیه کنند و احتمال آب‌پیمایی یا هیدروپلنینگ نیز بالا می‌رود. در چنین حالتی حتی فرمان‌پذیری خودرو هم ممکن است به‌طور موقت کاهش پیدا کند.

راهنمای میشلن نیز تأکید می‌کند جاده خیس با کاهش چسبندگی و افزایش مسافت توقف همراه است و راننده باید سرعت و فاصله خود را با شرایط تطبیق دهد.

به همین دلیل فاصله بیشتر فقط برای جبران ضعف ترمز نیست؛ این فاصله به راننده زمان می‌دهد به جای ترمز ناگهانی، زودتر گاز را رها کند و سرعت را به شکل تدریجی کاهش دهد.

در برف، چهار ثانیه هم ممکن است کافی نباشد
در جاده برفی نمی‌توان مانند باران یک عدد ثابت برای همه شرایط تعیین کرد. برف تازه، برف فشرده، برف نیمه‌آب‌شده و سطحی که زیر برف یخ زده باشد رفتار کاملاً متفاوتی دارند.

هرچه سطح لغزنده‌تر شود، فاصله باید بیشتر شود. دستورالعمل رسمی رانندگی در شرایط برف و یخ هشدار می‌دهد که مسافت توقف می‌تواند تا ۱۰ برابر جاده خشک افزایش پیدا کند و رانندگان باید به همین نسبت فضای بیشتری با خودروی جلویی ایجاد کنند.

در یخ شدید، این یعنی فاصله معمول دو ثانیه‌ای دیگر هیچ معنایی ندارد و ممکن است لازم باشد فاصله زمانی بسیار بزرگی، حتی تا حدود ۲۰ ثانیه نسبت به خودروی جلویی، در نظر گرفته شود.

این عدد شاید در نگاه اول بیش از حد محافظه‌کارانه به نظر برسد، اما روی یخ مشکل فقط طولانی شدن مسافت ترمز نیست؛ ممکن است در لحظه فشار روی پدال ترمز اصلاً چسبندگی کافی برای کاهش سریع سرعت وجود نداشته باشد.

اینکه جاده سفید شده به‌تنهایی مشخص نمی‌کند چقدر چسبندگی در اختیار دارید. برف تازه در بعضی شرایط چسبندگی بیشتری از یخ صاف دارد، در حالی که برف کوبیده‌شده زیر چرخ خودروها می‌تواند سطح بسیار لغزنده‌ای ایجاد کند.

خطرناک‌تر از همه یخ سیاه است؛ لایه نازکی از یخ که می‌تواند تقریباً هم‌رنگ آسفالت به نظر برسد و راننده تا زمانی که خودرو واکنش غیرطبیعی نشان نداده، متوجه آن نشود.

به همین دلیل در هوای بسیار سرد، به‌ویژه روی پل‌ها، مسیرهای سایه‌دار و نقاطی که آب در آنها باقی می‌ماند، حتی اگر ظاهر جاده خیس به نظر برسد باید احتمال وجود یخ را در نظر گرفت. در این شرایط فاصله زیاد به راننده اجازه می‌دهد بدون نیاز به ترمز ناگهانی، سرعت را بسیار آرام کاهش دهد.

سرعت کمتر، جای فاصله بیشتر را نمی‌گیرد

یکی از اشتباهات رایج این است که راننده تصور کند چون سرعت خود را کاهش داده، می‌تواند همان فاصله قبلی را حفظ کند. کاهش سرعت قطعاً کمک می‌کند، اما جای فاصله مناسب را نمی‌گیرد.

در جاده لغزنده ممکن است خودروی جلویی به دلیل حادثه، انسداد مسیر یا لغزش ناگهان متوقف شود و راننده پشت سر علاوه بر زمان واکنش، به فضای کافی برای ترمز تدریجی نیاز دارد.

فاصله بیشتر یک مزیت دیگر نیز دارد؛ دید راننده نسبت به جلو بهتر می‌شود. در باران، پاشش آب از تایرهای خودروی جلویی می‌تواند دید شیشه جلو را کاهش دهد و در برف نیز نزدیک شدن بیش از حد باعث می‌شود راننده دیرتر اتفاقات چند خودرو جلوتر را ببیند.

بنابراین هدف از فاصله بیشتر فقط جلوگیری از برخورد مستقیم با خودروی جلویی نیست، بلکه ایجاد زمان برای دیدن و پیش‌بینی اتفاقات مسیر است.

تایر سالم می‌تواند فاصله توقف را تغییر دهد
اعداد مربوط به فاصله ایمن با این فرض مطرح می‌شوند که خودرو از نظر فنی وضعیت مناسبی دارد. تایر کم‌آج، فشار باد نامناسب، کمک‌فنر فرسوده و ایراد سیستم ترمز می‌توانند عملکرد خودرو را در باران و برف ضعیف‌تر کنند.

عمق آج به‌خصوص در باران اهمیت زیادی دارد، زیرا شیارهای تایر وظیفه خارج کردن آب از سطح تماس را بر عهده دارند. با کاهش عمق آج، توانایی تایر برای تخلیه آب نیز کاهش پیدا می‌کند و خطر از دست رفتن چسبندگی افزایش می‌یابد.

در برف و سرمای شدید نیز نوع تایر اهمیت بیشتری پیدا می‌کند و تایر مناسب زمستان می‌تواند عملکرد بسیار بهتری نسبت به تایری داشته باشد که برای چنین دما و سطحی طراحی نشده است. با این حال حتی بهترین تایر زمستانی هم قوانین فیزیک را حذف نمی‌کند و فاصله مناسب همچنان ضروری است.

سیستم ترمز ضدقفل، کنترل پایداری، کنترل کشش، ترمز اضطراری خودکار و کروزکنترل تطبیقی همگی می‌توانند احتمال حادثه را کاهش دهند، اما هیچ‌کدام نمی‌توانند چسبندگی‌ای ایجاد کنند که میان تایر و جاده وجود ندارد.

ترمز ضدقفل کمک می‌کند چرخ‌ها هنگام ترمز قفل نشوند، اما لزوماً به این معنا نیست که خودرو روی یخ در فاصله کوتاهی متوقف خواهد شد. کنترل پایداری نیز می‌تواند به اصلاح مسیر کمک کند، اما محدودیت اصلی همچنان اصطکاک سطح جاده است. بنابراین مجهز بودن خودرو نباید راننده را به حفظ فاصله کمتر تشویق کند.

اگر بخواهیم همه این توصیه‌ها را به یک قاعده ساده تبدیل کنیم، در شرایط خشک فاصله حداقل دو ثانیه‌ای مبنا قرار می‌گیرد و در جاده خیس بهتر است این فاصله حداقل به چهار ثانیه افزایش پیدا کند. در برف باید بسته به وضعیت سطح فاصله بسیار بیشتری در نظر گرفت و اگر جاده یخ زده یا برف روی آن فشرده شده است، مسافت توقف می‌تواند تا ۱۰ برابر حالت خشک افزایش پیدا کند.

نکته مهم این است که این اعداد حداقل‌های قابل استفاده هستند، نه مجوزی برای ادامه حرکت با سرعت بالا. بارش شدید، دید کم، تایر نامناسب، شیب جاده یا وجود یخ می‌تواند به فاصله‌ای حتی بیشتر نیاز داشته باشد.

در نهایت فاصله ایمن یعنی فضایی که اگر خودروی جلویی همین لحظه ترمز کرد، شما مجبور نباشید برای نجات شرایط ترمز یا فرمان ناگهانی انجام دهید. در باران این حاشیه باید دست‌کم دو برابر روز خشک باشد و در برف و یخ باید آن‌قدر افزایش پیدا کند که کاهش شدید چسبندگی نیز فرصت توقف آرام و کنترل‌شده را از راننده نگیرد.

انتهای پیام/

دیدگاه خود را بنویسید

کیوسک مطبوعاتی