خودروهای گذر موقت و هرآنچه باید از قوانین مربوط به واردات و ترددشان بدانید

ورود خودروهای گذر موقت به کشور حساسیت های خاص خود را داشته و اگر قصد چنین کاری را دارید، لازم است از جزییات قوانین و مقررات وضع شده در مورد این خودروها آگاه باشید تا به دردسر نیافتید. ما در اینجا سعی کرده ایم بیشتر سوالات و ابهامات در خصوص این خودروها را پاسخ دهیم و نگاهی هم به شرایط ورود خودروهای منطقه آزاد به دیگر شهرهای کشور داشته باشیم.

گزارش اختصاصی پایگاه خبری رسمی جوان خودرو

تردد خودروهای گذر موقت در کشور از سال ها پیش رواج دارد و به دلیل محدودیت های گمرکی برای واردات خودروهای خارجی، بسیاری از افراد برای اینکه سواری با اتومبیل مورد علاقه خود را در خاک ایران تجربه کنند، اقدام به وارد کردن آن خودرو به صورت گذر موقت می کنند. خودروهای گذر موقت علاوه بر جذابیت، حواشی خاص خود را نیز دارند و بحث تردد، ورود، خروج و تحویل این خودروها همواره با مشکلاتی همراه بوده است.

این در حالیست که در 2 سال گذشته و در پی شیوع ویروس کرونا در جهان، مرز کشورها بسته شد و همین اتفاق موانعی در ورود و خروج خودروهای گذر موقت به وجود آورد. بسته بودن مرزها باعث شد تا مالکان این خودروها اقدام به خروج خودرو در مهلت تعیین شده نکنند. از آنجایی که عدم تحویل و تعیین تکلیف خودروهای گذر موقت در مهلت مربوطه، مصداق کالای قاچاق است، 100 ها پرونده در این خصوص در مراجع قضایی تشکیل شده است.

چرا که سالانه تعداد زیادی خودرو گذر موقت همراه مسافر از طریق مبادی ورودی و مطابق رویه در نظر گرفته شده وارد کشور می شوند، اما نه تنها به دلایل متعدد بعد از اتمام مهلت از کشور خارج نمی شوند، بلکه توسط افرادی سودجو به نفرات دیگر نیز واگذار می شوند. برای جلوگیری از این تخلفات قوانین متعددی تصویب شده که در ادامه به آن ها می پردازیم.

ورود خودروهای گذر موقت به کشور حساسیت های خاص خود را داشته و اگر قصد چنین کاری را دارید، لازم است از جزییات قوانین و مقررات وضع شده در مورد این خودروها آگاه باشید تا به دردسر نیافتید. ما در اینجا سعی کرده ایم بیشتر سوالات و ابهامات در خصوص خودروهای گذر موقت را پاسخ دهیم و نگاهی هم به شرایط ورود خودروهای منطقه آزاد به دیگر شهرهای کشور داشته باشیم.

اما در ابتدا لازم است بدانید تاکنون هیچ قانونی برای تبدیل خودروهای گذرموقت به پلاک ملی، تصویب نشده است و لذا امکان دریافت پلاک ملی برای خودروهای گذرموقت، غیرممکن است.

همان طور که گفتیم، صدا پرونده مربوط به تخلفات خودروهای گذر موقت و قاچاق خودرو در مراجع قضایی باز شده و از گمرکاتی که بیشترین پرونده قاچاق برای خودروهای موقت طی سال های ۹۷ لغایت اردیبهشت امسال را داشتند می توان به آستارا با ۹۷ فقره پروند، ه بیله سوار ۹۷ فقره پرونده، دوغارون ۶۴ فقره پرونده و بازرگان ۲۷ فقره پرونده اشاره کرد.

برای جلوگیری از افزایش تخلفات در حوزه ورود خودروهای گذرموقت، دستورالعمل جدیدی به گمرکات کل کشور ابلاغ شده که خلاصه آن به شرح زیر است:

1- میزان ضمانت خروج خودرو از کشور (که باید توسط شخص واردکننده به گمرک ارائه شود)، از این به بعد معادل 3 برابر ارزش خودرو خواهد بود. در حالیکه تا پیش از این قانون جدید، این میزان، تنها معادل نصف ارزش خودرو بود. با افزایش پرونده‌های قاچاق، تخلف و عدم انجام تعهدات از سوی صاحبان خودروهای ورود موقت، گمرک ایران اخذ تضامین سنگین‌تری را برای تردد این خودروها به ایران اعمال کرده است.

2- هرگونه خرید و فروش، واگذاری به اشخاص غیر و حتی اجاره خودروهای گذرموقت، غیرقانونی بوده و مشمول کالای قاچاق است. بنابراین خودرو گذرموقتی که وارد کشورمان می‌شود، در مهلت تردد قانونی‌اش فقط باید در اختیار مالک خودرو یا دارنده پروانه گمرکی باشد.

3- پس از پایان مهلت قانونی تردد خودرو گذرموقت، اقدامات لازم برای خروج خودرو از کشور یا تشکیل پرونده قضایی (در صورت عدم خروج خودرو از کشور)، باید توسط گمرکی که پروانه ورود موقت آن خودرو را صادر کرده است، انجام شود.

ماجرای اخذ تضمین برای خودروهای گذر موقت چیست؟

طبق این بخشنامه، اخذ تضمین جهت خودروی سواری همراه مسافر ایرانی و غیرایرانی مقیم خارج برای رویه گذر موقت، معادل حقوق ورودی و سه برابر ارزش تعیین شده است.

این در حالی است که  تا پیش از این، تضمین معادل حقوق ورودی و نصف ارزش کالا برای ورود خودروهای گذر موقت سواری بصورت سپرده نقدی دریافت می شد که در صورت عدم عودت خودرو به خارج از کشور به نفع نهادهای مربوطه ضبط شود.

همچنین شرکت هایی که بیمه برای تضمین ورود موقت صادر کرده بودند نیز اهتمام چندانی برای پیگیری موضوع برگشت خودروهای سواری به خارج از کشور نداشتند که به نظر می رسد این امر از این پس مورد توجه این شرکت ها واقع شود.

واردات خودرو گذر موقت توسط مسافران

مسافران غیرمقیم در ایران، در صورت داشتن جواز عبور از کانون‌های جهانگردی (در کشورهای طرف قرارداد با ایران)، می‌توانند خودرو شخصی خود را به ایران آورده و حداکثر تا 3 ماه (بدون نیاز به ارائه اظهارنامه یا گذاشتن وجه ضمانت) با پلاک گذر موقت، تردد داشته باشند. همچنین در صورت درخواست مسافر، امکان تمدید جواز تردد، حداکثر تا پایان زمان اعتبار جواز عبور، وجود دارد.

مسافران غیرمقیم در ایران، به شرطی که تابعیت ایرانی داشته باشند نیز می‌توانند از این شرایط، برای آوردن وسایل نقلیه شخصی به ایران استفاده کنند. اما به شرطی که قبل از ورود به ایران، حداقل به مدت سه ماه، در کشور موردنظر، اقامت داشته باشند.

خرید و فروش و اجاره خودرو گذر موقت ممنوع است

تعداد زیادی از خودروهای گذر موقت توسط دلال ها و افراد سودجو وارد کشور شده و اشخاص دیگر واگذار می شوند. این واگذاری از اجاره شبانه روزی با رقم های نجومی شروع شده . حتی به فروش و مواردی از این دست نیز ختم می شود. اما باید بدانید که هرگونه اجاره، واگذاری و خرید و فروش خودروهای گذر موقت در کشور ممنوع است و مشمول مصادیق بازار قاچاق می شود.

اما سوال اینجاست که چرا خرید و فروش خودروهای گذر موقت به هر روشی ممنوع است؟ این خودروهای شماره‌ گذاری دائمی نمی‌شوند و بعد از پایان مهلت، باید سرزمین اصلی را ترک کنند.همچنین به استناد ماده 50 و 78 قانون گمرکات کشور، مالکیت خودروهای گذرموقت امکان نقل و انتقال نداشته و حتی نمی‌توان آنها را بصورت موقت، به اشخاص غیر، واگذار کرد.

طبق اعلام پلیس راهور ناجا، از آنجایی که نقل و انتقال خودروهای گذرموقت ممنوع است، لذا خرید و فروش خودروهای گذرموقت نیز به هر روشی (حتی بصورت وکالتی یا موقت) غیرمجاز است.

بنتلی کانتیننتال- خودرو گذر موقت

خودرو گذر موقت باید در اختیار مالک یا دارنده جواز گمرکی باشد

در دستورالعمل جدید در اخذ تضامین برای ورود خودروهای گذر موقت تاکید شده که این خودروها در مهلت تردد صرفا در اختیار مالک خودرو قرار داشته و استفاده از آن فقط توسط دارنده پروانه یا جواز گمرکی امکان پذیر است. پذیرش درخواست انجام تشریفات گمرکی در صدور پروانه و حتی پیگیری تمدید پروانه صادره به نام و توسط وکیل صاحب کالا با توجه به عدم پیش‌بینی موضوع در قانون امور گمرکی و آیین‌نامه اجرایی آن به هیچ وجه موضوعیت نداشته و قابل پذیرش نیست.

طبق اعلام پلیس راهور ناجا، شخصی که مدارک گمرک و اسناد صادره از پلیس راهور به نام اوست، تنها شخصی خواهد بود که اجازه استفاده از خودرو گذرموقت را دارد. بنابراین رانندگی با خودروهای گذر موقت توسط سایر افراد (حتی در قالب اجاره خودرو) کاملا غیرقانونی است.

مهلت تردد خودروهای گذر موقت

1- اگر خودرو گذر موقت از مبدا مناطق آزاد به سرزمین اصلی بیاید، حداکثر تا یک ماه مجوز تردد دارد.

2- اگر خودرو گذر موقت از مبدا کشور امارات وارد شده باشد، حداکثر تا یک ماه مجوز تردد داشته و تمدید دوباره این مهلت، امکان‌پذیر نیست.

3- اگر خودرو گذرموقت از مبدا کشورهای حاشیه خلیج فارس (بغیر از امارات) یا از مبدا کشور افغانستان وارد کشور شده باشد، حداکثر تا 2 ماه مجوز تردد داشته و تمدید دوباره این مهلت، امکان‌پذیر نیست.

4- اگر خودرو گذرموقت از مبدا سایر کشورها (بغیر از کشورهای حاشیه خلیج فارس و افغانستان) وارد کشور شده باشد، حداکثر تا 3 ماه مجوز تردد در ایران را دارد. ضمن اینکه بعد از این مدت، در صورت داشتن شرایط قانونی لازم، امکان تمدید مهلت تردد برای 3 ماه دیگر نیز وجود دارد. بنابراین فرصت تردد 6 ماهه خودروهای گذرموقت ، صرفا برای این گروه است.

تاکید می کنیم که خودرو گذر موقت باید بلافاصله بعد از اتمام مهلت به کشور مبدا بازگردد. در غیر اینصورت، خودرو بعنوان کالای قاچاق شناخته شده و علاوه بر توقیف، مالک خودرو گذر موقت نیز به پرداخت جریمه سنگین نقدی محکوم شده و به مراجع قضایی نیز معرفی می‌شود.

الزام پیگیری بعد از اتمام مهلت تردد

پس از اتمام مدت تعیین شده در پروانه ورود موقت، پیگیری و اقدامات لازم به منظور بازگرداندن خودرو به خارج از کشور و طرح پرونده در مرجع قضایی توسط گمرک صادرکننده پروانه ورود موقت الزامی و مورد تاکید است. تمدید پروانه عبور خودروهای گذرموقت اگر توسط گمرک انجام شود باید همراه با اخذ پلاک راهنمایی و رانندگی باشد، در غیر اینصورت، تمدید پروانه را نمی‌توان مجوزی برای تردد این خودروها دانست.

اقدام جهت ورود موقت خودروهای سواری همراه مسافران ایرانی و غیرایرانی مقیم خارج که تحت جواز عبور بین‌المللی (کارنه دوپاساژ) وارد کشور می‌شوند همچنان اعمال خواهد شد.

اگر این خودروها از طریق مرزها وارد شده باشند، مالکان آنها قبل از اتمام مهلت تردد، باید به نزدیکترین مرکز شماره‌ گذاری مرز خروجی مراجعه کنند. سپس خودرو گذر موقت فک پلاک شده و اسناد تردد آن نیز باطل می‌شود و نهایتا از طریق گمرک، به کشور مبدا برگردانده خواهد شد. همچنین اگر خودرو گذر موقت از منطقه آزاد به سرزمین اصلی آمده باشد، پس از پایان مهلت تردد باید به منطقه آزاد برگردد.

خودروهای گذر موقت که مهلت ترددشان به پایان رسیده و هنوز از کشور خارج نشده اند، مشمول کالای قاچاق هستند و در صورت مشاهده پلیس، باید توقیف شوند.

کدام خودروها حتی به صورت گذر موقت هم نمی توانند وارد کشور شوند؟

انجام تشریفات ورود خودروهای گذر موقت تحت رویه‌های اعلام شده، ضمن رعایت سایر مقررات ابلاغی مجاز است. به طور مثال طبق بخشنامه قبلی گمرک ایران، ورود موقت برخی خودروهای سواری از جمله مازراتی، بوگاتی، پورشه ، هامر و خودروهای تشریفاتی ممنوع اعلام شده است!


ورود خودروهای منطقه آزاد به سایر شهرها چه شرایطی دارد؟

از تاریخ 17 آبان ماه 1400، امکان تردد خودروهای عراقی در منطقه آزاد اروند فراهم شده است. بر این اساس، خودروهای عراقی باید در مرز شلمچه ابتدا پلاک گذرموقت دریافت کرده و سپس می‌توانند در شهرهای آبادان، خرمشهر و مینوشهر (جزیره مینو) تردد داشته باشند.

البته ظرفیت پذیرش خودروهای خارجی در مرز شلمچه، هم‌اکنون معادل 10 دستگاه در روز است که گویا قرار است به 50 دستگاه در روز نیز برسد و در آینده و با فراهم‌ شدن زیرساخت‌ها و رفع کامل محدودیت‌ها، ممکن است ظرفیت پذیرش خودروهای خارجی، نامحدود هم بشود.

از تیر 1400 خروج خودروهای با حجم موتور بالای 2500 سی‌سی از منطقه آزاد اروند،دیگر ممنوع نبوده و آزاد شده است. خروج این خودروها از تاریخ 2 مردادماه 1400 با شرایط زیر امکان‌پذیر شده است:

  • مرخصی در سال، مجموعا 2 نوبت یک ماهه است.
  • بین هر 2 نوبت، حداقل باید یک ماه فاصله باشد.
  • مرخصی خودروهای آمریکایی، همچنان ممنوع است.

متقاضیان استفاده از این مرخصی، می‌توانند در سامانه گمرک خرمشهر ثبت‌ نام کرده و بدون نیاز به مراجعه حضوری، تشریفات گمرکی را انجام دهند و فقط برای آخرین مرحله (نصب پلاک گذر موقت) به گمرک بروند.

همچنین طبق اعلام پلیس راهور کیش، برای فعالان اقتصادی جزیره و کیشوندان، این امتیاز درنظر گرفته شده که بتوانند خودروهای منطقه آزاد کیش را «بدون درنظر گرفتن محدودیت حجم موتور» و با پلاک گذرموقت به سرزمین اصلی ببرند و در مهلت قانونی، در آنجا تردد داشته باشند. تنها شروط اخذ پلاک گذر موقت برای خروج از کیش، عبارتند از:

1- رنگ خودرو، طلایی نباشد.

2- خودرو از برندهای آمریکایی نباشد.

3- خودرو از برندهای خاص (مانند فراری، لامبورگینی و …) نباشد.


چگون خودرو گذر موقت وارد کنم؟

افراد مقیم و غیر مقیم ایران می‌توانند با اخذ دستور از گمرک، برا وارد کردن خودرو گذر موقت اقدام کنند. روش کارنه دوپاساژ برای کشورهایی است که عضو کنوانسیون کارنه‌دوپاساژ هستند و مسافران می‌توانند از  این طریق نسبت به دریافت خودرو‌های گذر موقت اقدام کنند. اگر مسافری اعتبار ویزا نداشته باشد امکان استفاده از کارنه‌دوپاساژ را هم ندارد. کارنه دوپاساژ تنها برای مسافرانی است که ویزای معتبر دارند.

((دفترچه کارنه دوپاساژ، دفترچه عبور گمرکی از طریق مرزهای زمینی و   عبور ترانزیتی وسایل نقلیه از کشورهای متعدد به یک کشور است))

شورولت کوروت-خودرو قاچاق

همچنین اشخاصی که در مناطق آزاد زندگی می‌کنند، با شرط اثبات آن می‌توانند از خودروهای گذر موقت استفاده کنند. این روش یکی از روش‌های پر ریسک است چرا که امکان کلاهبرداری وجود دارد.

افرادی که در مناطق آزاد سکونت دارند می‌تواند با استفاده از مدارکی که سکونت فرد در منطقه را اثبات می‌کند نسبت به دریافت پلاک گذر موقت اقدام کند. اشخاصی که پلاک گذر موقت در منطقه آزاد دریافت می‌کنند، نمی توانند با خودرو خود در سراسر کشور تردد کنند و استفاده از خودرو تنها در همان منطقه امکان پذیر است.

واردات خودرو

افرادی که قصد وارد کردن خودروهای گذر موقت را دارند باید از گمرک معرفی‌نامه ویژه‌ای دریافت کنند. این معرفی‌نامه باید دارای مهر برجسته باشد. دیگر مدارک مورد نیاز پرونده سبز گمرکی (کارنه‌دوپاساژ) و مدارک شناسایی مالک است. اشخاصی که مقیم ایران نیستند می‌توانند از پاسپورت یا گواهینامه رانندگی بین المللی استفاده کنند.

گردآوری و نوشته: میلاد میرعابدینی

ایساکو تعمیرگاه تخصصی بهنام کرمان موتور آمیکو مدیران خودرو

نظر شما !!