قطعا برای شما هم سوال پیش آمده است که چرا در محصولات برخی از خودروسازان بخصوص خودروسازان دولتی با بی دقتی های عمیقی در روند تولید و مونتاژ مواجه هستیم. برای مثال خودروها پس از مونتاژ با اختلاف در زوایا یا نا متناسب بودن درزها و یا قرار نگرفتن صحیح ادوات و تزئینات در جای خود مواجه می شوند. بد نیست بدانید برخی از این خطاها که اینگونه جدی به چشم می آیند از یک خطای چند میلیمتری در روند تولید آغاز می شوند.
روند تولید و مونتاژ در بسیاری از خودروسازان داخلی مشابه هم هستند اما تفاوت اصلی در سطح تکنولوژی مورد استفاده و البته میزان دقت مد نظر خودروساز است. برای مثال در کمال تأسف در خودروسازان دولتی بخصوص در مورد محصولات پرتیراژ، شاهد خطاهای گسترده در زمینه اندازه گیری و مونتاژ به ویژه در قسمت بدنه هستیم. علت این موارد هم عموماً نرخ تولید بسیار بالا نسبت به ظرفیت خط و همچنین تکنولوژی قدیمی دستگاه ها و تجهیزات تولید، سنجش و کنترل کیفی است. درواقع دقت فدای تیراژ تولید شده است.
در مقابل، درحال حاضر یکی از کم ایرادترین خطوط مونتاژ، بخصوص در زمینه بدنه، خط تولید بهمن موتور است. ناگفته نماند که بهمن موتور نیز در سال های قبل مشکلاتی در خط مونتاژ و البته در خط رنگ آمیزی داشت که با همت مالکان خصوصی این گروه به مرور تمامی این نقاط ضعف برطرف شده و امروزه تبدیل به نقطه قوت این شرکت شده است.
در زمینه تولید قطعات بدنه، خط تولید و مونتاژ بهمن موتور مجهز به دستگاهی با عنوان CMM است. مشابه این دستگاه در خطوط دیگر خودروسازان نیز کمابیش دیده می شود با این تفاوت که بهمن موتور در حال حاضر یکی از به روزترین و پیشرفته ترین دستگاه های CMM کشور را در اختیار دارد. وظیفه این دستگاه سنجش تمامی ابعاد و زوایا و خلل و فرج های بدنه خودرو با دقت زیر یک میلیمتر است.
درواقع در هر بچ تولیدی یک بدنه کامل به صورت تصادفی انتخاب شده و به دستگاه CMM ارسال می شود. این بدنه که به آن نمونه تست گفته می شود در دستگاه قرار گرفته و به مدت حدود شش ساعت تمام اندازه ها، زوایا، برش ها، پرس ها و غیره آن با دقت فراوان کنترل می شود. چنانچه تمامی ابعاد با طرح اصلی و اندازه های استاندارد مطابقت داشته باشد کل بچ تولیدی به مرحله مونتاژ ارسال می شوند. اما در صورت عدم تطابق فوراً تمام بچ مورد بررسی دقیق تر قرار گرفته در صورت مشاهده مغایرت تکراری، فوراً خط متوقف شده و نسبت به رفع نقص اقدام می شود. بدنه های تولیدی نیز درصورت امکان، اصلاح شده و مورد استفاده قرار می گیرند. درغیر این صورت به عنوان ضایعات از خط خارج می شوند.
برای دست یافتن به این میزان از دقت، بخش قابل توجهی از روند تولید و مونتاژ اتاق در کارخانه بهمن موتور توسط ربات ها انجام می شوند. با این وجود در حدود 250 نفر به صورت مستقیم و غیر مستقیم در خط تولید و مونتاژ بدنه خودروهای سواری بهمن موتور فعالیت دارند. در حال حاضر ظرفیت خط تولید اتاق خودروی سواری در بهمن موتور حدود یکصدهزار دستگاه در سال است که روی سه خط مختلف تولید می شوند. البته با همین سطح امکانات بهمن موتور می توانست حجم تولید بالاتری داشته باشد اما هیچگاه در این گروه تولیدی، دقت فدای حجم تولید نشده است.
اهمیت دستگاه CMM و کیفیت آن در بدنه سازی خودرو از آنجا نشأت می گیرد که طراحی قطعات بدنه معمولاً دوبعدی و به صورت منفک از هم صورت می گیرد. اما این قطعات به صورت سه بعدی ساخته شده و سپس روی هم پرس شده یا جوش می خورند و یا می چسبند. به همین جهت بسیار اهمیت دارد که محصول نهایی مجدد مورد بررسی دقیق ابعادی قرار بگیرد. ایراداتی بسیار جزئی گاهی در حد اندکی تغییر در دما یا ولتاژ جوشکاری یا اندکی تغییر در میزان فشار پرس می تواند منجر به تغییرات ابعادی یا ساختاری شود. دستگاه CMM بهمن موتور با اندازه گیره حدود 1200 نقطه در هر بدنه، تمامی این خطاها را بررسی می کند.
یک ایستگاه تست دیگر در بهمن موتور وجود دارد که تفاوت مهمی با CMMدارد. در این ایستگاه نیز مانند CMM از هر بچ تولیدی یک بدنه به صورت تصادفی انتخاب می شود اما تفاوت اینجاست که این بدنه انتخاب شده دیگر هیچگاه به خط تولید باز نخواهد گشت. در این ایستگاه کیفت جوشکاری ها بررسی می شوند و بدنه مورد تست تا سرحد کنده شدن جوش ها مورد تنش های مختلف قرار می گیرد تا مشخص شود که جوشکاری ها در محدوده استاندارد هستند یا خیر.
مانند مرحله CMM، در ایستگاه تست جوشکاری بدنه نیز اگر همه چیز مورد تأیید باشد تولید ادامه می یابد و اگر موارد اشکال دیده شود ابتدا به بررسی بچ تولیدی و در نهایت به توقف خط تا رفع ایراد منجر می شود. همین موارد کنترلی باعث کاهش نرخ تولید و البته افزایش هزینه تولید است اما با توجه به تأثیر آن بر کیفیت و البته امنیت خودروهای تولیدی بهمن موتور، این افزایش هزینه و کاهش نرخ تولید کاملاً ارزشمند است.
درنهایت باید توجه داشته باشیم بی دلیل نیست که امروزه محصولات بهمن موتور از کم نقص ترین و ایمن ترین تولیدات داخلی کشور هستند. همین امر بیانگر آنست که بخش خصوصی در صنعت خودروی کشور باعث پیشرفت و توسعه روز افزون این صنعت می شود. بهمن موتور به عنوان یکی از نمادهای تبدیل یک خودروساز دولتی رو به افول به خودروساز خصوصی نشان داده است اگر خصوصی سازی با روشی درست و علمی صورت بپذیرد نتیجه ای جز توسعه و اعتلای صنعت خودرو در بر نخواهد داشت.
دیدگاه خود را بنویسید