بایدها و نبایدهای رفتار با جعبه دنده CVT

انتقادهای زیادی به جعبه دنده CVT یا ضریب متغیر وارد است و خودروهای مجهز به این گیرباکس معمولا طرفدار زیادی ندارند.  اما واقعیت این است که این جعبه‌دنده‌ها مانند هر سیستمی، نقات قوت ضعف خاص خودشان را دارند و باید بدانید با آن ها چگونه رفتار کنید.

در واقع اگر طریقه کار با جعبه دنده CVT را یاد بگیرید و بدانید با آن چگونه رفتار کنید، تجربه رانندگی با این خودرو‌ها می‌تواند لذت‌بخش هم باشد.

اگر صاحب خودرو مجهز به جعبه دنده CVT هستید، بهتر است که این کار‌ها را با آن انجام ندهید:

1. هنگامی که پشت چراغ قرمز ایستاده‌اید، خودرو را در دنده خلاص قرار ندهید.
2. اگر صاحب یک خودرو مجهز به جعبه دنده CVT کلاچ‌محور هستید، سعی نکنید هنگامی که در سربالایی قرار دارید، با استفاده از گاز دادن خودرو را به حرکت مجبور کنید.
3. در هنگام سراشیبی هم، دنده را در خلاص قرار ندهید زیرا اصلا به خودرو کمک نمی‌کنید. اگر خودرویتان هیبریدی هم باشد، این وضعیت باعث می‌شود که بخش زیادی از احیای انرژی خودرو را از دست بدهید.
4. هیچ‌وقت در حالت خلاص، با دور موتور زیاد شروع به حرکت نکنید.
5. از دنده‌های حرکت، ناگهان به دنده عقب نروید. (بر عکس این کار هم اصلا توصیه نمی‌شود.) ابتدا خودرو را متوقف کنید و سپس دنده عقب بگیرید.

جعبه دنده CVT:

هنگامی که در یک خودرو و در شرایط عادی راننده اقدام به تعویض دنده می‌کند این عمل در گیربکس موجب درگیر شدن دو چرخ دنده با اندازه‌ها و تعداد دندانه‌های متفاوتی می‌شود.

درگیر شدن این چرخ دند‌ه‌های متفاوت سبب بوجود آمدن ضریب دنده‌های گوناگون (متناسب با تعداد دندانه‌ها و قطر چرخ دنده) می‌شود و گشتاور و دور بر اساس این ضریب دنده از موتور به چرخ‌ها منتقل می‌شود.

این نحوه درگیری چرخ دنده‌ها در جعبه دنده‌های دستی کاربرد دارد که در نمونه‌های اتوماتیک این نسبت دنده‌ها بوسیله درگیر شدن چرخ دنده‌های خورشیدی و سیاره‌ای و قفسه نگهدارنده و چرخ دنده رینگی ایجاد می‌شود اما در جعبه دنده‌های CVT خبری از این چرخ دنده‌های خورشیدی و سیاره‌ای و… نیست بلکه تکنولوژی و فرآیند نوینی در حال رخ دادن در زیر پوسته این سیستم‌های انتقال قدرت است.

گزارش خودرو

نمونه-از-گیربکس-اتوماتیک-CVT

CVT مخفف عبارت Continuously Variable Transmission و به معنای سیستم انتقال قدرت متغیر پیوسته است.

استفاده از این نوع سیستم انتقال قدرت به سرعت در حال رشد بوده و کارخانجاتی مانند رنو، نیسان، جنرال موتورز، فولکس واگن و… در حال استفاده و تحقیق و توسعه این نوع از سیستم‌های انتقال قدرت هستند.

اجزا اصلی تشکیل دهنده سیستم انتقال قدرت از نوع CVT عبارتند از پولی ورودی (محرک)، پولی خروجی (متحرک) و تسمه مخصوص از جنس فلز یا پلاستیک.

هرکدام از پولی‌های محرک و متحرک (ورودی و خروجی) از دو مخروط تشکیل شده‌اند که این مخروط‌ها می‌توانند در راستای محوری که روی آن نصب شده‌اند حرکت کنند و به هم نزدیک و دور شوند بر روی این دو پولی تسمه‌ای که بعضا دارای سطح مقطع V شکل است، قرار می‌گیرد.

زمانی که دو مخروط تشکیل دهنده هر پولی به هم نزدیک می‌شوند به دلیل سطح شیبدار مخروط‌ها تسمه بر روی سطح شیبدار مخروط حرکت کرده و به سمت بالا رانده می‌شود. با این عمل در واقع شعاع پولی که تسمه با آن در تماس است افزایش می‌یابد. زمانی که دو مخروط از هم فاصله بگیرند عرض پولی بیشتر شده و تسمه پایین می‌رود و بین دو سر مخروط قرار می‌گیرد یا این عمل شعاع پولی که تسمه روی آن متصل است کاهش می‌یابد.

زمانی که دو پولی که هرکدام از دو مخروط متحرک تشکیل شده‌اند عرض خود را از طریق جابجایی مخروط‌ها تغییر می‌دهند، بینهایت شعاع پولی ایجاد می‌شود و همانطور که میدانیم نسبت میان شعاع پولی ورودی و خروجی سبب ایجاد بینهایت ضریب دنده می‌شود به همین دلیل زمانی که خودرو در حال حرکت است با افزایش یا کاهش سرعت عرض این پولی‌ها کم و زیاد شده و و نسبت دنده‌ای را متناسب با وضعیت حرکتی خودرو ایجاد می‌کند.
به همین دلیل است که گفته می‌شود بر خلاف سایر جعبه دنده‌های اتوماتیک و دستی که تعداد محدودی ضریب دنده را تولید می‌کنند، در جعبه دنده‌های CVT بی نهایت نسبت دور ایجاد می‌شود که این امر سبب از بین رفتن شوک و تغییر دور‌های ناگهانی ناشی از تعویض دنده‌ها می‌گردد و به صورت پیوسته و متغیر در هر لحظه ضریب دنده مناسب انتخاب می‌شود.
.
از جمله مزایا استفاده از این نوع سیستم‌های انتقال قدرت می‌توان به کاهش مصرف سوخت تا بیش از ۱۸ درصد نسبت به گیربکس‌های خودکار معمولی، انتقال روان‌تر و یکنواخت‌تر قدرت موتور، کارایی دینامیکی بهتر، شتابگیری بهتر، کارکرد دائمی موتور در بهینه‌ترین دور که ضمن کمک به سلامت موتور موجب کاهش مصرف سوخت می‌شود.

تفاوت گیربکس CVT و AMT چیست؟

تعمیرگاه تخصصی بهنام چری داتیس MVM x22 آمیکو

جک کرمان موتور

نظر شما !!
  1. بنی هاشمی

    سلام ، من تیگو5 دارم ، و گیربکس آن CVT هست ، خوبه ولی در سربالایی نمیدونم چجوری باید رفتار کرد تا سرعت بگیره ، گاز میدم ، دور موتور میره بالا و سرعت نمیگیره . ممنون میشم راهنمایی کنید .
    متشکر،

  2. مهران

    سلام سانتافه 2008 دارم. در دور موتور 20 تا 30 صدای ترتر (ter ter) گونه ای ماشین دارد. یکی می گوید باید دنده CVT آن عوض شود. هر دوتا. یکی عیب را از موتور می داند. به نظر شما مشکل چیست. برای دور موتور بالاتر صدا ندارد. خواهشا راهنمایی بفرمایید

  3. فرامرز

    من ایکس 50 سی وی تی دارم روغن گیربکس هیوندا ریختم آیا ایرادی دارد

  4. یاسر

    سلام من x22دارم گیربکسcvtهست در حرکت تقریبا بین دنده۳/۴ حالت نیم کلاچ میکنه بعد برای دور بالاتر عوض میکنه ممنون میشم راهنمایی کنید.