پایگاه خبری رسمی خودرو و صنایع وابسته
شماره مجوز ۸۲۱۸۶ از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

بخاری خودرو چگونه کار می‌کند؟

چرا بخاری خودرو باد سرد می زند؟

کم شدن مایع خنک‌کننده تا گرفتگی رادیاتور بخاری و خرابی ترموستات، چند علت مشخص باد سرد بخاری خودرو در زمستان است.

فاطمه علی اصغری
دوشنبه - 25 آبان 1405

به گزارش پایگاه خبری جوان خودرو؛

بخاری خودرو برخلاف بخاری خانه معمولاً المنت مستقلی برای تولید گرما ندارد. زمانی که موتور گرم می‌شود، مایع خنک‌کننده حرارت آن را جذب می‌کند و بخشی از این مایع از داخل رادیاتور کوچکی در کابین عبور می‌کند که به آن رادیاتور بخاری گفته می‌شود. فن کابین هوا را از روی این رادیاتور عبور می‌دهد و هوای گرم وارد اتاق می‌شود.

به همین دلیل اگر موتور هنوز سرد باشد، طبیعی است که بخاری در چند دقیقه نخست هوای سرد یا ولرم تولید کند؛ اما اگر آمپر موتور به محدوده عادی رسیده و همچنان باد سرد از دریچه‌ها بیرون می‌آید، باید به دنبال ایراد بود.

کم شدن مایع خنک‌کننده

یکی از رایج‌ترین دلایل ضعیف شدن بخاری، پایین آمدن سطح مایع خنک‌کننده است. وقتی مقدار این مایع کمتر از حد لازم باشد، ممکن است آب گرم به اندازه کافی به رادیاتور بخاری نرسد و در نتیجه هوای خروجی کابین سرد یا فقط کمی گرم باشد.

کاهش سطح مایع خنک‌کننده معمولاً خودش یک مشکل مستقل نیست و باید علت آن پیدا شود. نشتی رادیاتور، شلنگ‌ها، واترپمپ، منبع انبساط یا حتی رادیاتور بخاری می‌تواند باعث افت سطح مایع شود.

اگر بخاری قبلاً عملکرد خوبی داشته و به‌تدریج ضعیف شده است، بررسی سطح مایع خنک‌کننده در حالت سرد یکی از اولین کارهایی است که باید انجام شود. البته باز کردن درِ رادیاتور یا منبع تحت فشار زمانی که موتور داغ است می‌تواند خطر سوختگی شدید داشته باشد و نباید انجام شود.

خرابی ترموستات اجازه نمی‌دهد موتور گرم شود

ترموستات وظیفه کنترل گردش مایع خنک‌کننده بین موتور و رادیاتور اصلی را بر عهده دارد. زمانی که موتور سرد است، ترموستات مسیر رادیاتور را محدود می‌کند تا موتور سریع‌تر به دمای کاری برسد و پس از گرم شدن، به‌تدریج باز می‌شود.

اگر ترموستات در حالت باز گیر کند، مایع خنک‌کننده دائماً از رادیاتور عبور می‌کند و موتور، به‌خصوص در هوای سرد، دیرتر گرم می‌شود یا اصلاً به دمای طبیعی خود نمی‌رسد. در چنین شرایطی بخاری هم گرمای کافی نخواهد داشت.

یکی از نشانه‌های رایج این ایراد پایین ماندن آمپر آب هنگام رانندگی است. ممکن است خودرو در ترافیک کمی گرم شود، اما با حرکت در بزرگراه دوباره دمای موتور پایین بیاید و همزمان باد بخاری نیز سردتر شود.

رادیاتور بخاری ممکن است گرفته باشد

رادیاتور بخاری از کانال‌های باریکی تشکیل شده و با گذشت زمان امکان تشکیل رسوب در آن وجود دارد، به‌خصوص اگر به جای مایع خنک‌کننده مناسب از آب معمولی استفاده شده باشد یا ضدیخ برای مدت طولانی تعویض نشده باشد.

در صورت گرفتگی، مایع گرم نمی‌تواند با حجم کافی از داخل رادیاتور بخاری عبور کند و گرمای تولیدشده کاهش پیدا می‌کند. در بعضی خودروها ممکن است بخاری در دور موتور بالا گرم‌تر شود، اما هنگام توقف یا دور آرام دوباره باد ولرم تولید کند.

اگر یکی از شلنگ‌های ورودی و خروجی رادیاتور بخاری بسیار گرم و دیگری به شکل محسوسی سردتر باشد، می‌تواند نشانه محدود شدن جریان داخل رادیاتور باشد، هرچند تشخیص قطعی بهتر است توسط تعمیرکار انجام شود.

وجود هوا در سیستم خنک‌کننده هم بخاری را سرد می‌کند

سیستم خنک‌کننده باید تقریباً بدون حباب هوا کار کند. اگر بعد از تعویض ضدیخ، تعمیر موتور یا برطرف کردن یک نشتی، هوا داخل مدار باقی بماند، ممکن است جریان مایع گرم به سمت رادیاتور بخاری مختل شود.

از آنجا که رادیاتور بخاری در بعضی خودروها در ارتفاع نسبتاً بالایی قرار دارد، هوای موجود در سیستم می‌تواند در همین بخش جمع شود. نتیجه ممکن است بخاری‌ای باشد که یک لحظه گرم و لحظه‌ای دیگر سرد می‌شود یا با افزایش دور موتور گرمای آن تغییر می‌کند.

در چنین شرایطی سیستم باید مطابق روش توصیه‌شده سازنده هواگیری شود؛ زیرا روش هواگیری در خودروهای مختلف یکسان نیست.

واترپمپ ضعیف هم می‌تواند مقصر باشد

واترپمپ مسئول گردش مایع خنک‌کننده در موتور، رادیاتور و مدار بخاری است. اگر پروانه واترپمپ آسیب دیده باشد یا پمپ نتواند جریان کافی ایجاد کند، گردش آب گرم کاهش پیدا می‌کند و یکی از نشانه‌ها می‌تواند عملکرد نامناسب بخاری باشد.

البته ایراد واترپمپ معمولاً فقط با سرد شدن بخاری همراه نیست و ممکن است افزایش دمای موتور، نشتی مایع خنک‌کننده یا صدای غیرعادی از قسمت موتور نیز مشاهده شود.

اگر بخاری هنگام افزایش دور موتور بهتر گرم می‌کند اما در دور آرام سرد می‌شود، علاوه بر گرفتگی رادیاتور بخاری و وجود هوا، وضعیت گردش مایع خنک‌کننده نیز باید بررسی شود.

گاهی آب گرم است اما هوا به مسیر درست نمی‌رود

همه مشکلات بخاری به سیستم خنک‌کننده مربوط نیستند. در سیستم تهویه خودرو دریچه‌هایی وجود دارند که مسیر هوای گرم و سرد را تنظیم می‌کنند و در خودروهای جدید معمولاً این دریچه‌ها توسط موتورهای الکتریکی کوچک کنترل می‌شوند.

اگر موتور دریچه تنظیم دما خراب شود یا خود دریچه گیر کند، ممکن است رادیاتور بخاری کاملاً داغ باشد اما هوا از مسیر گرم عبور نکند و از دریچه‌ها باد سرد بیرون بیاید.

در خودروهای مجهز به تهویه دوگانه نیز ممکن است این خرابی فقط در یک سمت کابین دیده شود؛ برای مثال دریچه سمت راننده هوای گرم و سمت شاگرد هوای سرد تولید کند. در چنین شرایطی احتمال خرابی مجموعه دریچه‌های سیستم تهویه بیشتر از ایراد موتور یا ترموستات است.

اگر بخاری بوی ضدیخ می‌دهد موضوع را جدی بگیرید

یکی از خرابی‌های مهم، نشتی خود رادیاتور بخاری است. در این حالت ممکن است بوی شیرین مایع خنک‌کننده داخل کابین احساس شود، شیشه‌ها بیش از حد بخار بگیرند یا کف خودرو در قسمت جلو مرطوب شود.

نشتی رادیاتور بخاری علاوه بر از بین بردن گرمایش کابین می‌تواند سطح مایع خنک‌کننده موتور را هم پایین بیاورد و در صورت ادامه پیدا کردن، خطر افزایش دمای موتور را ایجاد کند. به همین دلیل وجود بوی ضدیخ یا رطوبت غیرعادی داخل اتاق را نباید فقط یک مشکل مربوط به بخاری دانست.
فیلتر کابین معمولاً بخاری را سرد نمی‌کند

فیلتر کابین کثیف یکی از مواردی است که اغلب به عنوان علت خرابی بخاری مطرح می‌شود، اما گرفتگی این فیلتر معمولاً دمای هوا را به‌طور مستقیم کاهش نمی‌دهد و بیشتر حجم هوای خروجی را کم می‌کند.

اگر هوای خروجی گرم است اما شدت آن بسیار پایین آمده، بررسی فیلتر کابین منطقی است؛ اما اگر فن با قدرت کار می‌کند و باد زیادی از دریچه خارج می‌شود ولی هوا سرد است، مشکل را باید در بخش دیگری جست‌وجو کرد.

از روی آمپر آب می‌توان سرنخ گرفت

قبل از مراجعه به تعمیرگاه، رفتار آمپر دمای موتور می‌تواند اطلاعات خوبی به راننده بدهد. اگر آمپر مدت زیادی پایین می‌ماند و موتور به دمای طبیعی نمی‌رسد، ترموستات یکی از مظنون‌های اصلی است؛ اگر آمپر طبیعی است ولی بخاری سرد می‌زند، احتمال گرفتگی رادیاتور بخاری، وجود هوا در سیستم یا خرابی دریچه تنظیم دما بیشتر می‌شود.

اگر همزمان با سرد شدن بخاری، دمای موتور بیش از حد بالا می‌رود، موضوع جدی‌تر است و می‌تواند نشان‌دهنده کمبود مایع خنک‌کننده یا اختلال در گردش آن باشد؛ در این حالت ادامه رانندگی ممکن است به موتور آسیب بزند.

در مجموع، سرد زدن بخاری بیشتر از آنکه مشکل خود فن باشد به نرسیدن گرمای موتور به کابین مربوط می‌شود. کمبود مایع خنک‌کننده، خرابی ترموستات، گرفتگی رادیاتور بخاری، هوا گرفتن مدار، ضعف واترپمپ و خرابی دریچه‌های سیستم تهویه مهم‌ترین علت‌هایی هستند که باید بررسی شوند.

اگر بخاری فقط چند دقیقه اول سرد است، احتمالاً رفتار خودرو طبیعی است؛ اما وقتی موتور کاملاً گرم شده و هنوز باد سرد وارد کابین می‌شود، بهتر است مشکل قبل از آنکه به یک ایراد جدی‌تر در سیستم خنک‌کننده تبدیل شود بررسی شود.

انتهای پیام/

دیدگاه خود را بنویسید

کیوسک مطبوعاتی